recht aan vrouwen of aanrecht (1)

Was Paulus vrouw-onvriendelijk?

 

Ik heb een oude dame gekend, die bepaald Paulus-onvriendelijk was.

Ik kon met haar meekomen, want ik had haar man ook gekend.

Het type, dat zijn vrouw dagelijks op haar plichten wees. En dat waren er vele. Ook op haar rechten, zeker, maar dat waren er weinige.

En dat alles onder het motto dat Paulus ook nooit anders  geroepen had dan dat vrouwen hun mannen gehoorzaam moeten zijn. [1]

 

Menig vrouw, én man, is intussen wel wat genuanceerder gaan denken over een heleboel uitspraken van Paulus.

Maar, ik weet het zeker: bij lezing van teksten als ‘gij vrouwen, weest uw eigen mannen onderdanig’, trekken de tenen van tientallen vrouwen krampachtig krom in hun (en ook in mijn) zondagse schoenen.  

 

Maar - wàs Paulus nou wel zo vrouw-onvriendelijk?

Ik ben eens gaan zoeken naar de werkelijke inhoud van woorden als ‘gehoorzaamheid’, ‘heersen’, ‘onderdanig’. [2]

Maar lees, behalve ondergenoemd blog, vooral Kolossenzen 3: 18-19  en Efeziers 5: 21-33 en zie wat Paulus de mannen voorschrijft:

liefde, respect, bescherming, wederkerigheid, ja, ook wederzijdse instemming bij onthouding en de opheffing daarvan.

Lees het verhaal van Lydia.

En het slot van de Romeinenbrief. 

Dan kan ik niet volhouden dat Paulus niet respect- en liefdevol over deze zusters spreekt.

 

Maar -  dat zij niet mee mag praten, ‘stil moet zijn’, dat kán toch niet meer in deze tijd? 

Hier wordt de oorspronkelijke bedoeling gesubjectiveerd en uitsluitend belicht vanuit onze inspraak-en-zeggenschapscultuur.

Maar tóen was het al heel bijzonder dat vrouwen samen met mannen deel mochten hebben aan de (leer)-bijeenkomsten in de jonge gemeenten.

Dat was in die tijd en cultuur nog niet vertoond.

Vrouwen kwamen niet in welk leer-instituut ook. Nooit. Nergens. Niet in Israël, niet in Griekenland.

Dat recht hadden ze niet. Maar, hoe ge-emancipeerd: in de eerste gemeenten dus wel.

Waarom dan toch dat zwijgen? Daar zal mede de joodse traditie zijn geweest: vrouwen mochten niet leren in de synagogen.

Maar ook in Griekenland was de ‘Schole[3]’ uitsluitend toegankelijk voor mannen,

Die werden daar getraind in, o.a., logisch denken, in zich helder uitdrukken, in disputeren.

Paulus heeft dan ook niets tegen discussie, wat ook best kon in de tamelijk kleinschalige bijeenkomsten.

Hij schrijft in 2 Timotheüs 3:16: Al de Schrift is van God ingegeven, en is nuttig tot lering, tot wederlegging, etc.

 

Vrouwen waren dus niet geschoold in verbale vaardigheden.

Daardoor kan het zijn dat een vrouw zich nóg meer door emotie laat leiden dan door ratio.

En dan staat niets een Babylonische spraakverwarring meer in de weg.

We weten: dat leidt meer tot afbraak en versnippering, dan tot eenheid en opbouw.

(En ,laten we eerlijk zijn: discussiëren over kwesties waarbij iemand (m/v) niet gebukt gaat onder zelfs maar de geringste kennis van zaken, noch onder het vermogen om zich logisch en objectief uit te drukken - dat is nog steeds een ramp en schept meer verwarring tot en met ruzie, dan helderheid en eensgezindheid.)

 

Maar dat wil niet zeggen, dat vrouwen totaal hun mond moesten houden in de bijeenkomsten.

Zij hadden alleen te zwijgen als daar geleerd, gediscussieerd, gestudeerd, werd.

Maar zij mochten wel bidden en profeteren, ook daar, mits dan met bedekten hoofde.

Als ze de gaven van de Geest hadden ontvangen, mochten ze net zo goed profeteren – evangeliseren - zouden we nu zeggen, als ieder ander.

 

Erkend moet zijn, dat door de mannelijke dominantie in de eerste gemeenten en vooral later in de verdere ontwikkeling van de kerk (waarin vrouwen totaal uitgesloten waren van welke inbreng ook) de interpretatie van Bijbelteksten dus ook uitsluitend aan mannen was voorbehouden.

Dan is het bijna onontkoombaar dat in de loop der tijden deze teksten vanuit mannen-perspectief werden uitgelegd, en, sterker nog, in mannen-belang werden toegepast.

Neem daarbij

een gemiddeld onvolledig besef van juiste woordbetekenissen, plus

de algemeen menselijke neiging om inhoud en betekenis van woorden om te buigen naar wat je het beste voegt......

en de misvattingen en daaruit voortvloeiende misstanden liggen voor je het weet voor het oprapen.

 

Dat dit alles een negatieve invloed had ook op de (rechts)positie van de vrouw in de (westerse) maatschappij, ligt voor de hand.

 

Het is vervolgens niet anders dan een natuurlijk gegeven, dat dit maatschappij-brede reacties uitlokte.

Het is eveneens een natuurlijk gegeven, dat reacties óók leiden tot hyper-reacties.

Ofwel: tot doorslaan. Daarin is waakzaamheid méér dan geboden.

 

Maar dat er een proces op gang kwam om de vrouw te onttrekken aan allerlei vormen van rechtsonthouding en gebrek aan rechtsbescherming, dat is goed, en eerlijk, en rechtvaardig. 

 

Riet Ritman-Bakker

©rrb

 

 

reageren:

whapp: 0655180402

@mail:  riet.ritman@planet.nl

 

(heeft al in de gemeentewijzer gestaan, maar post het ook hier voor de continuiteit) 

Vorige: groei en bloei in de kerk: Simone

tussendoor: Soli Deo Gloria - orgel-leerlingenavond olv Fia Lam

Volgende:  deze serie over emancipatie: wat betekenen woorden werkelijk

 

[1] Intussen heeft Paulus het woord 'gehoorzaam' mbt tot echtelijke relaties nooit gebruikt. 

[2] Zie blog 2 in deze serie ‘wat betekenen woorden werkelijk'.

[3] het griekse woord ‘schole’ betekent ‘vrije tijd’

 

  • Geen reacties gevonden

Laat je reactie achter

0 / 300 Beperking van tekens
Je tekst moet 5-300 tekens bevatten
algemene voorwaarden.